Ürünü almadan önce kârlı olup olmadığını nasıl bilirim?
Güncellendi:
Ürünü almadan önce kârlılık iki soruyla ölçülür: “Bu fiyattan satılırsa bir satıştan geriye ne kalıyor?” ve “Hedeflenen kârı bırakması için bu ürüne en fazla kaç lira ödenebilir?” Satış fiyatından KDV, komisyon, kargo, platform hizmet bedeli ve ambalaj düşülür; geriye kalan tutar ürün maliyetini karşılıyorsa ürün kârlıdır. Tedarikçiyle konuşurken kullanılacak sayı ikincisidir: En fazla alış maliyeti.
Karar, ürünü satın almadan önce verilir, sonra değil.
Karar için gereken altı girdi
Hesap, ürünü almadan önce yapılır; bu aşamada geçmiş satış verisi bulunmaz. Altı girdinin tamamı sizin verdiğiniz değerlere dayanır.
- Satış fiyatı (KDV dahil) Kararın temel aldığı fiyat: komisyon doğrudan bu fiyattan, e-ticaret stopajı ise fiyatın KDV hariç karşılığından hesaplanır.
- KDV oranı Fiyatın içindeki KDV satıcının geliri değil; hesabın geri kalanı KDV hariç düzlemde yürür.
- Komisyon oranı Komisyon KDV dahil fiyat üzerinden kesilir, sonra KDV hariç düzleme indirilir.
- Desi ve kargo bedeli Ürünün hacim ağırlığı ve o desi için kesilen tutar. Kaynak kendi kargo faturanızdır.
- Ambalaj maliyeti Koli, dolgu, bant, etiket için satış başına düşen tutar.
- Ürün alış maliyeti (KDV hariç) Tedarikçinin istediği birim fiyat. Hesap ters çevrildiğinde aranan sayı da budur.
Platform hizmet bedeli ve sözleşmeden gelen başka kesintiler de aynı listeye girer. Bilinmeyen bir kalemi sıfır yazmak hesabı bozmaz, yalnız sonucu olduğundan iyi gösterir.
Formül
Net satış = Satış fiyatı ÷ (1 + KDV oranı)
Katkı = Net satış − Komisyon − Kargo − Platform hizmet bedeli − Ambalaj − Ürün maliyeti (tüm kalemler KDV hariç)
Katkı marjı = Katkı ÷ Net satış
Nakit katkı = Katkı − E-ticaret stopajı − Satış başına reklam
En fazla alış maliyeti = (Ürün bedava olsaydı kalan katkı) − (Hedef marj × Net satış)
Komisyon ve stopaj fiyatla birlikte büyür; kargo, ambalaj ve alış maliyeti fiyattan bağımsızdır. Hesabın basit bir yüzdeyle kurulamamasının sebebi bu. Stopaj katkıdan düşülmez, nakit tarafta ayrı izlenir. “Net kâr” terimi de bilerek kullanılmıyor: Net kâr personel ve kirayı kapsar, ürün bazında hesaplanmaz. Ürün düzeyinde ölçülebilen şey katkıdır.
Örnek hesap
Aşağıdaki rakamlar temsilidir, ölçüm değildir. Kendi oranlarınızla değiştirmeniz tavsiye edilir. Temsili ürün: 480,00 ₺ etiket fiyatı, %20 KDV, %18 komisyon, desi 3, tedarikçi teklifi 150,00 ₺.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Satış fiyatı (KDV dahil) | 480,00 ₺ |
| KDV (%20) | −80,00 ₺ |
| Net satış (KDV hariç) | 400,00 ₺ |
| Komisyon %18 (86,40 ₺ KDV dahil kesilir) | −72,00 ₺ |
| Kargo, desi 3 | −96,00 ₺ |
| Platform hizmet bedeli | −10,00 ₺ |
| Ambalaj maliyeti | −6,00 ₺ |
| Ürün alış maliyeti | −150,00 ₺ |
| Katkı | 66,00 ₺ |
| Katkı marjı (66,00 ÷ 400,00) | %16,5 |
| E-ticaret stopajı (%1 × 400,00) | −4,00 ₺ |
| Nakit katkı | 62,00 ₺ |
Satıcı hesabına geçen para ile gerçekten kazandığı para aynı şey değildir. Ürün 480,00 ₺’ye satıldığında önce 86,40 ₺ komisyon, 12,00 ₺ platform bedeli ve 115,20 ₺ kargo kesilir. Geriye 266,40 ₺ kalır. 4,00 ₺ stopaj da düşünce hesaba geçen tutar 262,40 ₺ olur. Ama bu 262,40 ₺’nin tamamı kazanç değildir. Satıcı ürünü alırken 150,00 ₺, ambalaj için de 6,00 ₺ harcamıştır. Bunları da çıkardığımızda geriye 106,40 ₺ kalır. Bunun 44,40 ₺’si KDV farkıdır ve satıcıda kalmaz. Yani gerçek katkı 62,00 ₺’dir. Özetle, ciroya bakan biri 480,00 ₺ satış görür. Banka hesabına bakan biri 262,40 ₺ geçtiğini görür. Ama tüm giderler ve KDV etkisi hesaba katıldığında bu satıştan gerçekten kalan katkı 62,00 ₺’dir.
Desi, Trendyol’un belgelenmiş okuma uç noktalarının hiçbirinde ne onaylı ürün servisinde ne ürün temel bilgisinde yok. Kalıcı kaynak Excel dışa aktarımı ve kargo faturasıdır; ürünü almadan önce desiyi kendiniz ölçmek zorundasınız.
Ters soru: en fazla kaça alınabilir
Tablo “150,00 ₺ ödenirse ne kalır” sorusunu cevaplıyor. Satın alma kararının asıl sorusu bunun tersidir: hedeflenen marjı bırakması için en fazla ne ödenebilir. Hedef katkı marjı %25 olsun.
Ürün bedava olsaydı kalan katkı = 66,00 + 150,00 = 216,00 ₺
Hedefin gerektirdiği katkı = %25 × 400,00 = 100,00 ₺
En fazla alış maliyeti = 216,00 − 100,00 = 116,00 ₺
Tedarikçi 150,00 ₺ istiyor, hedef ise en fazla 116,00 ₺ ödemeye izin veriyor: aradaki 34,00 ₺ pazarlık masasındaki gerçek sayıdır. Bu tavanın üstüne çıkmayın. 116,00 ₺’ye alınırsa katkı 100,00 ₺ olur, marj tam %25 çıkar. Ürün maliyeti katkıya birebir yansıdığı için çözüm doğrusaldır: 1,00 ₺ ucuza almak katkıyı tam 1,00 ₺ artırır. N-XPlus bu tavanı Ürünler → Yeni ürün ekranındaki Kâr hedefi kartında hesaplar; aynı kart ters yönü, hedef için gereken satış fiyatını da çözer.
Ürün bedava olsa bile hedef tutmuyorsa sonuç “0 ₺” diye yazılmaz: komisyon, kargo ve platform bedeli hedefi tek başına yutuyor demektir.
Trendyol kargo tarifesi resmî geliştirici dokümantasyonunda hiç yer almıyor ve sözleşmeye göre satıcıdan satıcıya değişiyor. Ölçülebilir tek dürüst kaynak satıcının kendi kargo faturasıdır: firma × desi × gerçek tutar. Dolaşan genel bir tarife tablosu o sözleşmeyle tutmayabilir.
Parti kendini ne zaman öder
Kararın diğer yarısı yatırılan paranın ne zaman geri döndüğü. Yatırım mal bedelidir: adet × ürün alış maliyeti. Kargo, ambalaj ve reklam alışta değil satışta harcanır ve zaten nakit katkının içinde düşülmüştür; yatırıma eklenirse aynı gider iki kez sayılır.
Satıştan kalan (mal bedeli öncesi) = Nakit katkı + Ürün maliyeti = 62,00 + 150,00 = 212,00 ₺
Kurtarma oranı = Ürün maliyeti ÷ Satıştan kalan = 150,00 ÷ 212,00 = %70,8
200 adetlik parti için: yatırım 200 × 150,00 = 30.000,00 ₺; 30.000,00 ÷ 212,00 = 141,51, yani 142 adet satıldığında mal bedeli geri gelir. Parti tamamen satılırsa nakit katkı 200 × 62,00 = 12.400,00 ₺ olur. Oran adetten bağımsızdır: parti 200 adet de olsa 2.000 adet de olsa, yaklaşık %71 kadarı satılmadan mal bedeli geri dönmez.
Sık sorulanlar
Komisyonu KDV hariç fiyattan hesaplasam ne olur?
Komisyon eksik çıkar. Pazaryeri komisyonu etiket fiyatından, yani KDV dahil tutardan keser: örnekte 480,00 × %18 = 86,40 ₺. Net satıştan hesaplansaydı 400,00 × %18 = 72,00 ₺ çıkardı; aradaki 14,40 ₺, örnekteki 66,00 ₺ katkının beşte birinden fazlasıdır.
Ürün maliyetini bilmiyorum, yaklaşık bir sayı girsem olur mu?
Hesap alış maliyetine doğrusal bağlıdır: 10,00 ₺ yanılma, satış başına katkıda tam 10,00 ₺ yanılma demektir; 200 adetlik partide 2.000,00 ₺ eder. Maliyet bilinmiyorsa doğru kullanım tersidir: önce tavan hesaplanır, sonra tedarikçiye o sayıyla gidin.
Başabaş fiyat nedir, basit bir bölmeyle bulunur mu?
Nakit katkının sıfırlandığı satış fiyatıdır; örnekteki girdilerle 343,46 ₺. Basit bir bölmeyle bulunmaz, çünkü bazı kargo tarifeleri satış fiyatı eşiğine bağlıdır: fiyat düşerken kargo kalemi de değişebilir ve hesap parçalı hâle gelir.
İade oranını bu hesaba katmalı mıyım?
O ürünün gerçek iade oranı bilinmiyorsa katılmaz: kategori ortalaması koymak, ölçülmemiş bir varsayımı hesabın içine gizler. İade kargo payı ve ceza gibi kalemler ayrı satırda tutulur ve yalnız gerçek tutar bilindiğinde doldurulur.
Bu hesap nerede yapılamaz
Kargo bedeli çözülemiyorsa hesap kurulamaz. Desi ölçülmemişse, kargo firması seçilmemişse ya da desi kullanılan tarifenin dışında kalıyorsa doğru cevap “yaklaşık şu kadar” değil, hesaplanamaz. Kargoyu sıfır saymak örnekteki katkıyı 96,00 ₺ birden şişirir ve kârsız ürünü kârlı gösterir.
İade oranı, satış hızı ve reklam maliyeti ürünü almadan önce henüz bilinmez. Bu hesap, “bu ürün kaç adet satar?” sorusunu değil, “her satışta ne kadar katkı bırakır?” sorusunu cevaplar. Tahmini satış adedini hesabın içine dâhil etmek yerine ayrı bir varsayım olarak tutmak, hangi sonucun gerçek veriye, hangisinin tahmine dayandığını açıkça görmenizi sağlar.
Bu hesabı elle yapmayın
N-XPlus; sipariş, iade, komisyon, kargo ve reklam verilerinizi bir araya getirip hesabı sizin için otomatik yapar ve sonuçları Ürünler → Yeni ürün → Kâr hedefi kartı üzerinde gösterir. Hesaplayamadığı bir değer varsa tahmin etmez, açıkça “hesaplanamaz” der.